Czy przeniesienie nieruchomości w ramach zachowku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?

• Zaspokojenie lub uzupełnienie należnego zachowku
• Korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn
• Podsumowanie

Zaspokojenie lub uzupełnienie należnego zachowku

Zainteresowany, będący polskim rezydentem podatkowym, jest spadkobiercą ustawowym po swoim zstępnym pierwszego stopnia. Spadkodawca miał dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa, w tym wnioskodawcę i jego siostrę. Z drugiego małżeństwa miał córkę. Cały spadek nabyła druga żona spadkodawcy na podstawie testamentu notarialnego. Uprawniony jego siostra zamierzają wystąpić z roszczeniem o pokrycie należnego im zachowku przeciwko drugiej żonie spadkodawcy, gdyż zapis zwykły w testamencie nie pokrywa przysługującego im zachowku. Spis majątku spadkodawcy wykazuje wyższą wartość masy spadkowej, niż kwota zapisana w testamencie. Strony rozważają w miejsce niezaspokojonej części świadczenia pieniężnego przeniesienie na ich rzecz prawa własności nieruchomości wchodzącej w skład majątku spadkowego spadkodawcy.

Kup ebook: Zachowek - uprawnieni, obliczanie, wydziedziczenie

W tym stanie sprawy wnioskodawca chciał dowiedzieć się, czy nabycie przez zainteresowanych prawa własności nieruchomości lub udziału w prawie własności nieruchomości, lub nabycie środków pieniężnych, jako zaspokojenie, lub uzupełnienie należnego im zachowku będzie korzystało ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Według Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), nabycie przez zainteresowanych prawa własności nieruchomości lub udziału w prawie własności nieruchomości, lub nabycie środków pieniężnych, jako zaspokojenie lub uzupełnienie należnego im zachowku będzie korzystało ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem, nabycie tytułem zachowku po wstępnych, bez ograniczeń kwotowych, jest zwolnione z podatku.

"Zachowek, co do zasady, podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym, że Państwa wątpliwości dotyczą art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, należy stwierdzić, że w przypadku nabycia tytułem zachowku, dla zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn należy badać relacje (pokrewieństwo) pomiędzy spadkodawcą a uprawnionymi do zachowku. W rozpatrywanej sprawie, według Państwa, nabyli Państwo roszczenie o zachowek w związku z prawem do spadku po ojcu. Ojciec to osoba wymieniona w treści przepisu art. 4a ww. ustawy.

W rezultacie, otrzymanie środków pieniężnych tytułem zachowku, czy też – zamiast środków pieniężnych – udziału w nieruchomości lub ruchomości – w ramach tzw. świadczenia w miejsce wykonania – będzie korzystało ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie." - wskazał organ.

Kup ebook: Zachowek - uprawnieni, obliczanie, wydziedziczenie

Podsumowanie

Z interpretacji wynika, że takie nabycie będzie korzystało ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Zainteresowani mogą więc przystać na propozycję drugiej żony spadkodawcy i zgodzić się na przeniesienie udziałów w nieruchomościach w ramach zaspokojenia zachowku. 

Źródło: Interpretacja indywidualna z dnia 4 października 2023 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-3.4015.165.2023.1.JS