Jak rozliczyć PIT? Ulga na działalność badawczo-rozwojową lub na stworzenie prototypu

Koszty prac badawczo-rozwojowych (B+R) niemal zawsze są wysokie. Podobnie jak opracowanie prototypu, jego produkcja i potem wprowadzenie na rynek. Zarówno w pierwszym, jak i w drugim wypadku warto znaczną część tych kosztów odpisać od podatku dochodowego. Zrobić to można przy składaniu rocznego zeznania podatkowego.

Ulga na działalność badawczo-rozwojową w założeniu jej twórców ma wspierać przede wszystkim innowacyjne projekty i zmniejszyć rzeczywiste koszty badań. Z ulgi na stworzenie prototypu skorzystają natomiast ci podatnicy, którzy w ramach działalności badawczo-rozwojowej wytworzyli nowy produkt, a następnie planują jego komercjalizację.

Dla kogo ulga i na czym polega

- Z ulgi B+R mogą skorzystać podatnicy uzyskujący dochody z działalności gospodarczej i rozliczają się według skali podatkowej (PIT-36) lub podatkiem liniowym (PIT-36L) i którzy w ramach swojej działalności ponoszą koszty związane z działalność badawczo-rozwojową, w tym także badania naukowe oraz prace rozwojowe. Koszty te nie mogły być zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie - tłumaczy Ewelina Mandziuk, specjalista ds. finansowo-prawnych w firmie Formsoft, opiekun merytoryczny programu do rozliczeń rocznych PIT Format.

Podatnicy, którzy zamierzają skorzystać z ulgi, są obowiązani w prowadzonej ewidencji wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. Nie mogą ponadto skorzystać z ulgi, jeżeli prowadzili w roku podatkowym działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej.

Ulga polega na odliczeniu od podstawy opodatkowania tzw. „kosztów kwalifikowanych” poniesionych na działalność B+R. Dzięki temu zyskujemy więc podwójne odliczenie - raz gdy zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i drugi raz, gdy umieścimy je w zeznaniu rocznym. Jest to w pełni dozwolone prawem.

Przepisy wprowadzające ulgę m.in definiują czym jest działalność badawczo-rozwojowa.

- To działalność twórcza obejmująca badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań - mówi Ewelina Mandziuk.

Ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R), została wprowadzona 1 stycznia 2016 r., na mocy ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności (Dz. U. z 2015 r., poz. 1767). Zastąpiła ulgę na nabycie nowych technologii.

Badania naukowe dzielą się na podstawowe, stosowane i przemysłowe, jak stanowi ustawa z 2015 r., opisując je szczegółowo. Natomiast pracami rozwojowymi może być np. opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidacje nowych lub ulepszonych produktów, procesów albo usług.

Kluczowe koszty kwalifikowane

Aby odliczyć ulgę, trzeba też wiedzieć, co możemy zakwalifikować do kosztów kwalifikowanych.

- Mogą to być m.in. wynagrodzenia dotyczące pracowników zatrudnionych w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej, wydatki na nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową, ekspertyzy, opinie i usługi doradcze oraz opłaty za korzystanie z aparatury naukowo-badawczej, a także odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej – wylicza ekspert firmy Formsoft.

Kwota kosztów kwalifikowanych podlegających odliczeniu nie może przekroczyć w wypadku znakomitej większości firm 100 proc. kosztów.

- Jednakże w przypadku kosztów kwalifikowanych związanych z wynagrodzeniami pracowników zatrudnionych do działalności badawczo-rozwojowej od 2022 roku kwota przysługującego odliczenia takich kosztów kwalifikowanych zwiększyła się do 200 proc. - zaznacza Ewelina Mandziuk.

Koszty kwalifikowane podlegające odliczeniu w odpowiednim limicie wykazujemy w załączniku PIT-BR.

Ulga na stworzenie nowego produktu

Z ulgi na stworzenie nowego produktu, inaczej nazywanej ulgą na prototyp, w praktyce skorzystają podatnicy, którzy w ramach działalności badawczo-rozwojowej wytworzyli nowy produkt, a następnie planują dokonanie jego komercjalizacji. W obecnej formie nie jest jednak dostępna dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej.

Tutaj, podobnie jak w wypadku ulgi na działalność B+R, ustawodawca wprowadził kluczowe definicje produktu, produkcji próbnej oraz określił czym jest wprowadzenie na rynek nowego produktu.

- Przepisy PIT precyzyjnie określają, jakie wydatki (koszty kwalifikowane) będą uznawane za służące opracowaniu prototypu i wprowadzeniu go na rynek. Należą do nich m.in. koszty poniesione przez podatnika na rozruch technologiczny produkcji stanowiący efekt prac B+R prowadzonych przez przedsiębiorcę, na nabycie lub wytworzenie maszyn niezbędnych do uruchomienia produkcji próbnej nowego produktu oraz koszty poniesione na ulepszenie i dostosowanie środków trwałych do uruchomienia produkcji próbnej - wylicza Ewelina Mandziuk.

Z kolej do kosztów kwalifikowanych dotyczących wprowadzenia na rynek nowego produktu zalicza się m.in. wydatki poniesione na przygotowanie dokumentacji niezbędnej do uzyskania certyfikatów, zezwoleń i homologacji.

W ramach tej ulgi, odliczyć można kwotę stanowiąca 30 proc. sumy kosztów produkcji próbnej nowego produktu i wprowadzenia na rynek nowego produktu, przy czym wysokość tego odliczenia nie może w roku podatkowym przekroczyć 10 proc. dochodu. Odliczenia dokonamy w deklaracji PIT-36 w poz. 208 lub PIT-36L w poz. 44.

MK