Czy obywatel Ukrainy pracujący w Polsce musi płacić VAT w Polsce za swoją ukraińską działalność gospodarczą?

• Przedsiębiorca ukraiński mieszkający w Polsce - gdzie trzeba płacić VAT
• Miejsce opodatkowania VAT świadczonych usług. Stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

Przedsiębiorca ukraiński mieszkający w Polsce - gdzie trzeba płacić VAT

Wnioskodawca, obywatel Ukrainy, przybył do Polski w związku z działaniami wojennymi w 2022 r. Posiada PESEL z nadanym statusem UKR oraz jest kawalerem bez dzieci. Jego rodzice przebywają na Ukrainie, a centrum interesów życiowych ma na Ukrainie, gdzie planuje powrócić po zakończeniu wojny. Od stycznia 2023 r. pracuje na umowę o pracę w Polsce. 
W 2022 roku miał zarejestrowaną w Ukrainie działalność gospodarczą osoby fizycznej (FOP, odpowiednik JDG w Polsce) i z tego źródła otrzymywał dochód. Działalność FOP polegała na świadczeniu usług związanych z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych, w tym opracowaniem baz danych dla kontrahenta z Litwy na podstawie umowy zawartej w 2019 roku. Po przybyciu do Polski, wnioskodawca nie zawierał nowych umów z kontrahentami.

Wnioskodawca zapytał, czy jest zobowiązany do opłacenia podatku od towarów i usług (VAT) w Polsce, jeśli organ podatkowy uzna, że miejscem opodatkowania ukraińskiej działalności gospodarczej w całości lub części jest Polska. Wnioskodawca uważał, że nie podlega obowiązkowi opłacania polskiego VAT.

Miejsce opodatkowania VAT świadczonych usług. Stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju.

W przypadku świadczenia usług przez wnioskodawcę na rzecz kontrahenta z Litwy, miejscem świadczenia usług jest Litwa, a nie Polska. Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług związanych z elektroniką, w tym usług informatycznych, dla nabywcy, który nie jest podatnikiem, jest miejsce, w którym nabywca ma siedzibę, miejsce zamieszkania stałego lub zwykłe miejsce pobytu.

Dyrektor KIS podkreślił, że wnioskodawca nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT w Polsce, a usługi świadczone na rzecz kontrahenta z Litwy nie są opodatkowane w Polsce. W związku z tym, wnioskodawca nie ma obowiązku opłacania VAT w Polsce.

Podsumowanie

Interpretacja Dyrektora KIS jest istotna dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które świadczą usługi dla kontrahentów z innych krajów. Wskazuje ona, że miejsce świadczenia usług jest kluczowe dla określenia, czy usługi te podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce. W przypadku wnioskodawcy, usługi świadczone dla kontrahenta z Litwy nie były opodatkowane w Polsce, co potwierdził Dyrektor KIS.

Warto zacytować kluczową argumentację Dyrektora KIS w oparciu o przepisy ustawy o VAT:
"(…) co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.

Zatem w przypadku świadczenia przez Pana usług związanych z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych, w tym opracowaniem baz danych dla kontrahenta z Litwy (osoby prawnej z siedzibą w (...)), który jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy, miejscem opodatkowania tych usług - zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy - jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej.

Tym samym, świadczone przez Pana usługi związane z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych, w tym opracowaniem baz danych dla kontrahenta z Litwy, nie podlegają opodatkowaniu w Polsce, lecz w kraju, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności, zgodnie z przepisami prawa podatkowego obowiązującego w danym kraju."

Źródło: Interpretacja indywidualna z dnia 15 czerwca 2023 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.197.2023.4.KK.