REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zakaz reformationis in peius. WSA w Krakowie orzeka na korzyść podatnika

Robert Nogacki
radca prawny
Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec świadczy doradztwo prawne z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, cywilnego i karnego.
Zakaz reformationis in peius. WSA w Krakowie orzeka na korzyść podatnika
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zakaz reformationis in peius. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie potwierdza ochronę podatnika przed pogorszeniem sytuacji przez organ odwoławczy.
rozwiń >

Naczelnik urzędu skarbowego wydał decyzję, w której uzasadnieniu określił kwotę zobowiązania podatnika. Jednak w sentencji decyzji zobowiązał go do zapłaty kwoty niższej. Organ II instancji uznał, że to oczywisty błąd naczelnika, który można naprawić w decyzji odwoławczej podwyższając kwotę zobowiązania do właściwej wysokości. Takie działanie jest niedopuszczalne, orzekł 8 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 20/23).

REKLAMA

Zakaz reformationis in peius

W postępowaniu podatkowym obowiązuje zakaz reformationis in peius, czyli gwarancja procesowa, zgodnie z którą organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Celem tej zasady jest niedopuszczanie do sytuacji, w których pomimo poczucia pokrzywdzenia, czy niesłuszności rozstrzygnięcia organu, podatnik powstrzymałby się od wniesienia środka zaskarżenia w obawie, że jego położenie ulegnie pogorszeniu. W wyroku z 8 maja 2023 r. WSA w Krakowie orzekł, że nawet jeśli organ I instancji popełnił błąd w sentencji swojego rozstrzygnięcia poprzez zaniżenie zobowiązania podatnika, organ odwoławczy nie może tego błędu naprawiać podnosząc jego wysokość.

Niewykazane w PIT odsetki od odszkodowania

W 2020 r., po przeprowadzeniu czynności sprawdzających naczelnik urzędu skarbowego wezwał podatnika do udokumentowania źródeł pochodzenia środków w kwocie ponad 1 mln zł, które przekazał synowi w drodze darowizny w 2016 r. Podatnik przedstawił wyroki sądów, na podstawie których uzyskał ponad 2 mln zł odszkodowania od Skarbu Państwa za wywłaszczoną nieruchomość, należącą do jego poprzedniczki prawnej. Naczelnik stwierdził, że podatnik nie wykazał w zeznaniu podatkowym za 2016 r. odsetek od tego odszkodowania, które otrzymał w kwocie 177 tys. zł. Organ wszczął więc postępowanie podatkowe, w wyniku którego określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości ponad 36 tys. zł.

Zobowiązanie do zapłaty niższe niż to wynikało z uzasadnienia

W wyniku wniesionego odwołania dyrektor izby administracji skarbowej uchylił decyzję naczelnika, ale tylko po to, by ustalić wysokość spornego zobowiązania w wyższej kwocie, przekraczającej 37 tys. zł. Zdaniem dyrektora, zebrane dowody nie budziły wątpliwości, co do wysokości otrzymanego przez podatnika odszkodowania oraz odsetek. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że naczelnik prawidłowo w swojej decyzji obliczył podatek w wysokości 37 393 zł, ale w sentencji swojej decyzji wskazał omyłkowo kwotę do zapłaty – 36 014 zł. Zdaniem dyrektora, organ I instancji dopuścił się tym naruszenia przepisów ustawy o PIT, a zatem wystąpiły przesłanki wyłączające zakaz reforamtionis in peius (decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny).

Co oznacza „na niekorzyść strony”?

Rozpoznający skargę podatnika Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że przepisy podatkowe nie wyjaśniają pojęcia zakazu wydawania decyzji „na niekorzyść strony”. Jednak wyjaśnia je jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, stwierdzając, że należy je rozumieć jako zakaz zwiększania przez organ odwoławczy obciążenia podatnika w porównaniu do obciążenia, jakie wynikało z decyzji organu I instancji. Przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy, mimo że wysokość zobowiązania została w decyzji naczelnika urzędu skarbowego określona prawidłowo w kwocie 37 393 zł, to jednak jako kwota do zapłaty zostało wskazane 36 014 zł. Nie ma wątpliwości, że decyzja organu II instancji, zwiększająca obowiązek zapłaty o 1 379 zł jest mniej korzystniejsza dla podatnika od poprzedniej, i pogarsza jego sytuację prawną.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Interes publiczny nie może być utożsamiany z interesem fiskalnym

WSA odniósł się również do drugiej z przesłanek uprawniających do odstępstwa od zakazu reformationis in peius – istnienia zagrożenia dla interesu publicznego. W tej kwestii przywołał wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 1993 r., w którym SN orzekł, że pojęcie interesu społecznego nie może być w szczególności identyfikowane z interesem ekonomicznym lub fiskalnym.

Organy nie mogą naprawiać swoich błędów kosztem podatnika

Krakowski sąd uznał, że nawet jeśli organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa, które nie było rażące (błąd w ostatecznej wysokości zobowiązania podatkowego), jak również rażące nie było naruszenie interesu publicznego, to organ II instancji nie może naprawiać takich błędów rozstrzygając na niekorzyść odwołującego się podatnika, jeśli jedynym skarżącym tę błędną decyzję jest ten sam podatnik, którego decyzja dotyczy. WSA przywołał stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 18 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2850/12, zgodnie z którym rozbieżność pomiędzy sentencją rozstrzygnięcia a jego uzasadnieniem nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Stąd nie jest to przesłanką odstąpienia od zakazu reformationis in peius.

Podsumowanie

Zakaz wydawania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść odwołującego się stanowi jedną z fundamentalnych zasad procesowych w demokratycznym państwie prawa. Jej celem jest uniknięcie sytuacji, gdy podatnik czując się pokrzywdzony rozstrzygnięciem organu nie zaskarża go z obawy o możliwość pogorszenia swojej sytuacji niekorzystnym rozstrzygnięciem organu, co prawda odwoławczego, ale jednak organu tej samej administracji.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, partner zarządzający Kancelarią Prawną Skarbiec

Polecamy: „Instrukcje księgowego. 101 praktycznych procedur z bazą narzędzi online”

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatki
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy odszkodowanie odpowiadające wysokości zapłaconych odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowej wpłaty podatku dochodowego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) potwierdziła, że odszkodowanie odpowiadające wysokości zapłaconych odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowej wpłaty podatku dochodowego, otrzymane na podstawie polisy OC biura rachunkowego, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

    Czy wyroby z konopi Cannabis w formie papierosów to cygara?

    Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że wyroby z konopi Cannabis w formie papierosów powinny być oznaczane znakami akcyzy przed ich importem, zgodnie z obowiązującymi przepisami o cygarach i cygaretkach, a nie jako papierosy.

    Czy ulga termomodernizacyjna obejmuje wymianę pokrycia dachowego?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) uznała, że wymiana pokrycia dachowego jako część przedsięwzięcia termomodernizacyjnego może korzystać z ulgi termomodernizacyjnej, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.

    Czy sprzedaż apartamentów wynajmowanych w ramach działalności gospodarczej podlega zwolnieniu z VAT?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że sprzedaż apartamentów wynajmowanych w ramach działalności gospodarczej podlega zwolnieniu z podatku VAT, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.

    REKLAMA

    Czy wydatki na kosmetyki, usługi kosmetyczne i fryzjerskie oraz rajstopy można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) wyjaśniła, że wydatki na kosmetyki, usługi kosmetyczne i fryzjerskie oraz rajstopy w odpowiednim kolorze nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ mają one charakter wydatków osobistych związanych z poprawą wizerunku i w konsekwencji nie można ich uznać za ściśle związane z działalnością gospodarczą.

    Czy świadczenie usług masażu leczniczego podlega zwolnieniu z podatku VAT?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że usługi masażu leczniczego świadczone przez podatniczkę nie będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT, gdyż nie spełnia ona wymogów podmiotowych określonych w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT dotyczących wykonywania zawodów medycznych.

    Czy usługi świadczone przez kluby sportowe podlegają zwolnieniu z VAT?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że usługi świadczone przez kluby sportowe, takie jak prowadzenie szkółki piłkarskiej czy organizacja obozów piłkarskich dla dzieci, mogą korzystać ze zwolnienia z podatku VAT, pod warunkiem że spełniają określone warunki.

    Czy odsetki za opóźnienie w spełnieniu zadośćuczynienia są zwolnione z podatku dochodowego?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji potwierdziła, że odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia zadośćuczynienia, które korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, są również zwolnione z podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

    REKLAMA

    Czy dyrektor przedszkola może zastosować 3% stawkę ryczałtu dla przychodów z dotacji oświatowej?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) uznała, że dyrektor przedszkola może stosować stawkę ryczałtu w wysokości 3% dla przychodów z dotacji oświatowej przeznaczonych na jego wynagrodzenie, pod warunkiem prowadzenia odpowiedniej ewidencji przychodów.

    Czy stypendia stażowe dla uczniów są zwolnione z podatku dochodowego?

    Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) wydała interpretację, w której potwierdziła, że stypendia stażowe udzielane w ramach programu finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego + stanowią dla uczniów (uczestników projektu) przychód z innych źródeł korzystający ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 

    REKLAMA