Czy zmiana umowy dożywocia, poprzez wykreślenie prawa z nieruchomości i wpisanie do działu III księgi wieczystej nieruchomości, jest opodatkowana?

• Zmiana umowy o dożywocie
• Nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego
• Podsumowanie

Zmiana umowy o dożywocie

Pewne małżeństwo zawarło z innym małżeństwem umowę dożywocia. Umowa ta dotyczyła dwóch lokali mieszkalnych. Po śmierci małżonka w drugim małżeństwie, żona zdecydowała, że nie chce mieszkać samotnie i prosiła małżonków o przyjęcie jej na domownika w ich domu. W związku z tym, strony chcą zmienić umowę dożywocia poprzez wykreślenie prawa dożywocia żony z nieruchomości, na rzecz wpisania jej jako domownika w księdze wieczystej domu pierwszych małżonków. Zmiana umowy dożywocia ma być w ten sposób, że osobiste prawo rzeczowe dożywocia zostanie wykreślone z nieruchomości i wpisane do działu III księgi wieczystej nieruchomości.

W tym stanie sprawy zostało zadane pytanie: Czy zmiana umowy o dożywocie w sposób opisany powyżej będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?

Nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego

Dyrektor KIS potwierdził, że umowa o dożywocie nie jest umową zamiany, lecz zmianą wcześniej zawartej umowy. Nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, więc nie powstanie obowiązek zapłaty podatku. 

"Uwzględniając powyższe, umowa o dożywocie, polegająca na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie - ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji - jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości.

Natomiast odnosząc się do Pani sytuacji przedstawionej we wniosku należy zaznaczyć, że w zawartym w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych katalogu źródeł przychodów wymieniono m.in. odpłatne zbycie nieruchomości lub udziału w nieruchomości. W przepisie tym nie wymieniono natomiast odpłatnego nabycia nieruchomości, a z takim mamy niewątpliwe do czynienia w Pani sytuacji.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawione zdarzenie przyszłe, stwierdzić należy, że umowa o dożywocie stanowiąca dla Pani zobowiązanie do dokonywania na rzecz dożywotnika (Pani J.K.) zawartych w umowie świadczeń nie stanowi dla Pani źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie nabycia.

W konsekwencji, również zmiana umowy o dożywocie w sposób opisany powyżej pozostaje dla Pani neutralna z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Zdarzenie to nie spowoduje bowiem powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych." - wskazał organ. 

Podsumowanie

Wynika z interpretacji, że zmiana umowy dożywocia, polegająca na wykreśleniu prawa dożywocia z nieruchomości na rzecz wpisania jej jako domownika w księdze wieczystej, nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Oznacza to, że nie będzie konieczności uiszczenia podatku dochodowego w związku z tą zmianą umowy. 

Źródło: Interpretacja indywidualna z dnia 8 września 2023 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.2023.2.KP